SPORT SPADOCHRONOWY
SPORT SPADOCHRONOWY

Informacje na temat sportów lotniczych starających się o wejście do grona dyscyplin olimpijskich.

Na wniosek Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI), szybownictwo zostało włączone jako konkurencja do programu Igrzysk Olimpijskich mających się dobyć w 1940 roku. Aby stworzyć równe szanse startującym, w 1938 ogłoszono warunki techniczne międzynarodowego konkursu na monotyp (jednolity typ) jednomiejscowego szybowca, na którym mieliby startować uczestnicy Olimpiady. Ogólne charakterystyki techniczne zostały określone przez FAI i organizację ISTUS. Na wymieniony konkurs Antoni Kocjan opracował szybowiec Orlik III.

 

Od czasu uznania w 1985 roku przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski trzech rodzajów sportów lotniczych – sportu spadochronowego, szybowcowego i lotniowego za mogące się ubiegać o status sportów olimpijskich, nie ustają starania FAI o włączeniu sportu spadochronowego (jako mającego największe szanse) do programu kolejnych Igrzysk. Od dawna sport spadochronowy jako jedyny spośród sportów lotniczych miał największe szanse na wejście w skład dyscyplin olimpijskich ze względu na swoją widowiskowość oraz ilość państw startujących w zawodach.

Nie powiodły się próby wprowadzenia sportu spadochronowego do igrzysk 1996, 2000, 2004.

 

Proces wejścia spadochroniarstwa do grona dyscyplin olimpijskich

Ten niezwykle absorbujący proces, to trwające blisko 20 lat  starania wielu działaczy spadochronowych w kilkunastu krajach świata.

Każdy z nich przekonywał do tej koncepcji swoich przedstawicieli w  krajowych Komitetach Olimpijskich aby następnie przenieść tę ideę na forum Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Niestety od specjalnie wytworzonego lobby oraz od popularności danej dyscypliny w mediach i wśród sponsorów zależy czy dany sport wejdzie do składu dyscyplin olimpijskich czy też nie. Podstawowym warunkiem jest ilość krajów uprawiających daną dyscyplinę w świecie (co najmniej 75 krajów, z czterech kontynentów). Obecnie na świecie w 108 krajach uprawia się spadochroniarstwo wobec czego ten warunek został spełniony.

Etapy procesu

- Pierwszym etapem było zaprezentowanie sportu spadochronowego  

  na Olimpiadzie w Seulu (Korea), w 1988 roku. Niezwykle efektowne,

   kolorowe kółka olimpijskie świetnie zaprezentowały nasz sport, były  

   wyjątkowym akcentem spadochronowym na otwarciu Olimpiady.

   Dodatkowo lądowania skoczków na stadionie, w pięknych  

   kolorystycznie dobranych spadochronach i strojach

   reprezentacyjnych FAI dopełnił wszystkiego.

- Następna prezentacja nastąpiła podczas Olimpiady Zimowej w 

  Lillehamer (Norwegia), w roku 1994 -  gdzie z kolei dwóch skoczków

  skaczących z zamkniętymi spadochronami eksponowało flagę

  olimpijską na tle zimowej scenerii przepięknego Lillehamer.

- Kolejną imprezą, która była ważna  ze względu na uporczywe

  starania się działaczy do wejścia spadochroniarstwa jako dyscypliny 

  do grona sportów olimpijskich były V Światowe Igrzyska Dyscyplin

  Nieolimpijskich, które zostały przeprowadzone w Lahti (Finlandia) w

  sierpniu 1997 r.Przybyło na nie 2 500 sportowców  z 90 państw,

  którzy startowali w 25 dyscyplinach olimpijskich. Rozgrywano

  zawody sportów starających się o wejście do Olimpiady Sportów

  Letnich. Pretendentami do udziału w Igrzyskach były oprócz sportu

  spadochronowego następujące dyscypliny: karate, podnoszenie

  ciężarów kobiet, kulturystyka, akrobatyka sportowa, aerobik,

  narciarstwo wodne, kręgle, ratownictwo wodne itp.

  Z konkurencji spadochronowych wybrano tylko niektóre, specjalnie

  w tym celu zatwierdzone przez Międzynarodową Komisję

  Spadochronową jak: celność lądowania, Relative Work oraz Freestyle.

  Uczestniczyła cała czołówka światowa z poprzednich Mistrzostw

  Świata. W powyższych zawodach polska reprezentantka Monika

  Filipowska zdobyła III miejsce, co było sympatycznym akcentem

  polskim.

  Nowością był bezpośredni przekaz obrazu skoków dla publiczności

  znajdującej się na miejscu rozgrywania zawodów. 

  Po zawodach ukazała się świetna kaseta, w której pokazano   

  spadochroniarstwo w sposób interesujący, eksponujący elementy

  najbardziej widowiskowe a zdaniem ekspertów właśnie konkurencje

  spadochronowe zostały przedstawione jako sport atrakcyjny, żywy,   

  dający obraz ciekawej walki sportowej. Zostało to zauważone i

  odnotowane przez obserwatorów MKOL, co dało pewne nadzieje na

  wejście tego sportu do Igrzysk w 2004 roku w Atenach. Niestety

  potem okazało się, że inne dyscypliny miały większe poparcie w  

  MKOL.

- Kolejną ważną imprezą spadochronową były  I Światowe Igrzyska    

  Sportów Lotniczych, organizowane w Turcji, w roku 1997 była to  

  przecież impreza o wymiarze historycznym, w której uczestniczyło  

  najwięcej sportowców spadochronowych do tej pory w tym samym   

  czasie (503 sportowców). Impreza została oceniona bardzo wysoko

  pod względem organizacyjnym za co  brawa otrzymali przedstawiciele

  tureckich władz lotniczych.

  Spadochroniarstwo było jedną z nielicznych dyscyplin przyjętych   

  entuzjastycznie, pokazywanych wielokrotnie na ekranach  

  Eurosportu. Zresztą dzięki osobistym staraniom przedstawiciela  

  Aeroklubu Hiszpanii  P. Rolanda Hilfikiera, który podjął się trudnego  

  zadania przygotowania materiału poglądowego dla TV i innych

  mediów, przy współpracy z TV Eurosport.

  Pod względem reklamowym właśnie ta impreza lotnicza przebiła

  wszystkie dotychczasowe, odbywające się gdziekolwiek w świecie.

- Następne  II Światowe Igrzyska Sportów Lotniczych, które odbyły

  się  w 2 001 roku w Hiszpanii nie były już tak dobrze zorganizowane i  

  choć uczestniczyło w nich 999 zawodników sportu spadochronowego  

  odbiegały znacznie pod względem propagandowym od tych

  pierwszych.

- VI IgrzyskaSportów Nieolimpijskich zostały przeprowadzone w

  japońskiej miejscowości Akita, w 2001 roku.

  W niezwykle barwnej dwugodzinnej uroczystości ich rozpoczęcia  

  uczestniczyli przedstawiciele różnych dziedzin sportu a także

  przedstawiciele najwyższych japońskich władz państwowych oraz co

  najważniejsze przedstawiciele Międzynarodowego Komitetu

  Olimpijskiego. Ceremonia rozpoczęcia z wielką pompą była

  transmitowana w TV Japońskiej, wykorzystano na niej wszelkie

  zdobycze techniki japońskiej (duże ekrany TV), był również akcent  

  spadochronowy w postaci skoków pięciu 5-osobowych drużyn  

  Realtiwowych z flagami: FAI organizatora i krajów uczestniczących w  

  zawodach, na Stadion tuż przed samą ceremonią otwarcia.

  Na zawody przybyło  2 500 sportowców  z 90 państw, którzy

  startowali w 30 dyscyplinach. Rozgrywano zawody: karate,  

  podnoszenie ciężarów kobiet, kulturystyka, akrobatyka sportowa,

  aerobik, narciarstwo wodne, kręgle, ratownictwo wodne itp.

  Z konkurencji spadochronowych ponownie, jak w przypadku

  poprzednich Igrzysk, wybrano tylko niektóre: celność lądowania,  

  Relative Work oraz Freestyle.

  W zawodach uczestniczyła cała czołówka światowa z poprzednich  

  Mistrzostw Świata, w tym  przedstawicielka Polski Monika 

  Filipowska.

  W celu urozmaicenia dyscypliny, przybliżenia jej do publiczności,

  wzorem innych dyscyplin, zastosowano system pucharowy.

  Zdaniem wielu komentatorów z TV japońskiej oraz organizatorów   

  sport spadochronowy został  przedstawiony mediom i publiczności

  niezwykle atrakcyjnie co potwierdziły fakt pobytu tłumów kibiców  

  podczas rozgrywania zawodów. Według oceny wizytujących   

  przedstawicieli Komitetu Olimpijskiego oraz FAI w finałach zawodów  

  spadochronowych brała udział niespotykana w innych dyscyplinach  

  liczba kibiców (około 20 000 widzów).

  Przygotowano telebim,  na którym w zależności od sytuacji  

  przedstawiano albo aktualnie skaczących bezpośrednio podczas   

  skoku bądź dodawano obrazy z innych imprez, opowiadano historie  

  zespołów lub zawodników. Świetne komentarze, oczywiście w języku

  angielskim i tłumaczone natychmiastowo na japoński dla

  publiczności prowadzone przez fachowca, znającego doskonale

  tematykę, dowcipnie oceniającego każdy skok zrobiły z tych zawodów    

  wielki show, który podobał się widzom.

  Sami uczestnicy z dużym zapałem uświetniali całą zabawę poprzez  

  świadome lądowania „pod publiczkę”, zwłaszcza celowali w tym

  amerykańscy relatiwowcy na szybkich spadochronach a także

  udzielając dowcipnych wywiadów, robiąc sobie zdjęcia z

  publicznością itp.

  Moim zdaniem właśnie taka formuła zawodów, większe zbliżenie do   

  widzów niż poprzednio była naszą szansą na sukces.

 - W roku 2004 wydawało się, że spadochroniarstwo, przez fakt   

    zdobycia dwu medali w konkurencji celności lądowania przez

    Chińczyków oraz dużą popularność sportu spadochronowego w

          Chinach, dawała nam duże szanse na awans do grona

         dyscyplin olimpijskich, dołączenie sportu spadochronowego do

         igrzysk w Pekinie 2008 r.

Przełomowym miały się okazać igrzyska w Pekinie, bowiem w sferach chińskich decydentów olimpijskich panowała wówczas korzystna dla sportu spadochronowego atmosfera, czego dowodem było zaproszenie delegacji władz FAI DO Pekinu na stosowne rozmowy.

Delegacja, której przewodniczył prezydent FAI Wolfgang Weinreich, została przyjęta przez wiceprzewodniczącego komitetu organizacyjnego igrzysk, zarazem wiceprezesa Chińskiego Komitetu Olimpijskiego, Duan Shijie. Dodać należy, że jednym z wiceprezesów  Chińskiego Komitetu Olimpijskiego był wówczas prezes Chińskiej Federacji Sportów Lotniczych (odpowiednik AP) Wang Baoliang.

Po powrocie z Chin, prezydent FAI spotkał się w tej samej sprawie z prezydentem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, dr Jacquesem Rogge. Prezydent FAI zwrócił uwagę na to, że dotychczas program igrzysk olimpijskich obejmował dyscypliny sportowe uprawiane na lądzie i wodzie, natomiast zaniedbano trzeci żywioł – powietrze.

Zaapelował do prezydenta MKOL, by Igrzyska w Pekinie stały się pierwszymi w historii Igrzyskami również lotniczymi, ponieważ olimpijskie motto

„CITIUS – ALTIUS – FORTIUS” (szybciej – dalej – wyżej) nie będzie w pełni uzasadnione, dopóki przynajmniej jeden rodzaj sportu lotniczego nie zostanie włączony do igrzysk. Na razie słowo „Altius” pozostaje pustym hasłem.

 

Przedstawiciele FAI nie ustawali wówczas w przekonywaniu przedstawicieli MKOL do sportu spadochronowego. Zorganizowano nawet skoki w tandemie dla działaczy MKOL, trzy osoby: Kit McCONNELL, BERNARD MTRAUX i Sabrina TRAMPALURO. Skoki odbywały się 30 km od Lozanny z wysokości 4 000 m.  Wszyscy spośród skaczących byli zauroczeni naszą dyscypliną. Kit McCONNELL, który między innymi wizytował Igrzyska Sportów Nieolimpijskich w Akita  podkreślał również, że nasza dyscyplina była najbardziej widowiskową spośród wszystkich sportów w Akita, co jest niezwykle ważne dla  procesu wejścia do grona olimpijskich.

Jednakże, okazało się, że pomimo tylu wysiłków ze strony przedstawicieli FAI, spadochroniarstwo ma zbyt słabe lobby w MKOL.

Sport spadochronowy jako jedyny spośród sportów lotniczych może wejść w skład dyscyplin olimpijskich ze względu na swoją widowiskowość oraz ilość państw startujących w zawodach.

        - Następne Igrzyska Sportów Nieolimpijskich odbyły się w

          roku 2009, w m. Kaohsiung (Tajwan), 31 sporty, 4800

          uczestników, ze 105 państw. Spośród dyscyplin sportu

          spadochronowego wybrano najbardziej widowiskowe: Canopy

          Piloting, Canopy

          Relative Work, Celność Lądowania, Formation Skydiving oraz

 Dyscypliny Artystyczne (Freeflying).

 Jedynym reprezentantem naszego kraju w celności lądowania

 był Jacek Klus. Zdaniem wielu komentatorów z TV tajwańskiej

 oraz organizatorów Igrzysk, sport spadochronowy został 

 przedstawiony na tych zawodach publiczności i mediom na tyle

 atrakcyjnie, że ściągnął tłumy widzów.

    - Największą jednak imprezą medialną był Mundial 2012,

       zorganizowany z wielkim przepychem w Dubaju, gdzie

           startowała rekordowa liczba 1562 zawodników.

          - Kolejne dziesiąte już Igrzyska Sportów Nieolimpijskich

          zostaną rozegrane we Wrocławiu.

      To daje Polsce szansę na stworzenie wspaniałego widowiska,

      znając możliwości wrocławskich działaczy, miejmy nadzieje na

      wspaniały sukces medialny.

 

              Wykaz Igrzysk Sportow Nieolimpijskich

 

1981 rok, Santa Clara (USA), 18 sportów, 1265 uczestników;

              1985 rok, Londyn (Wielka Brytania), 23 sporty, 1550

              uczestników;

              1989 rok,Karlsruhe (Niemcy), 19 sportów, 1965 uczestników;

     1993 rok,  Haga (Holandia), 25 sporty, 2275 uczestników;

1997 rok, Lahti (Finlandia), 30 sporty, 2600 uczestników;

              2001 rok, Akita(Japonia), 31 sporty, 3200 uczestników;

2005 rok, Duisburg (Niemcy), 38 sportów, 3400 uczestników;

2009 rok, Kaohsiung (Tajwan), 31 sporty, 4800 uczestników.

              2013 Cali (Kolumbia), 6 – 11.08.2013 rok.

              2017 Wrocław (Polska).